17 Μαρτίου 2004: Ό επίλογος της εθνοκάθαρσης των Σέρβων στο Κοσσυφοπέδιο (video)

Δεκατέσσερα χρόνια (14) συμπληρώθηκαν από τα τελευταία βίαια επεισόδια κατά του σερβικού πληθυσμού στο Κόσοβο. Στις 17 Μαρτίου του 2004, χιλιάδες Αλβανοί επιτέθηκαν σε σερβικούς θυλάκους στο Κόσοβο, πυρπολώντας σπίτια, εκκλησίες και μοναστήρια.

Αφορμή για την έξαρση της βίας ήταν ο πνιγμός, στον ποταμό Ίμπαρ, δύο παιδιών αλβανικής εθνότητας. Για το τραγικό αυτό γεγονός ενοχοποιήθηκαν Σέρβοι, που υποτίθεται ότι καταδίωκαν τα παιδιά, αναγκάζοντάς τα να καταφύγουν στο ποτάμι, όπου και πνίγηκαν. Οι έρευνες της UNMIK αργότερα απέδειξαν ότι επρόκειτο για ατύχημα και πως κανείς Σέρβος δεν ευθύνεται για το θάνατο των παιδιών.

Το σενάριο για την καταδίωξη των παιδιών κατασκεύασαν Αλβανοί δημοσιογράφοι και τοπικοί πολιτικοί ηγέτες, πείθοντας συγγενείς των θυμάτων και φίλους των παιδιών να ισχυριστούν ότι, Σέρβοι ευθύνονται για τον πνιγμό τους. Αργότερα, όλοι οι μάρτυρες ανακάλεσαν, δηλώνοντας ότι δεν θυμούνται τι ακριβώς συνέβη. Τα αλβανικά ΜΜΕ, αναπαράγοντας συστηματικά τις φήμες για τον πνιγμό των παιδιών, προκάλεσαν γενίκευση των επεισοδίων.

Το διήμερο από τις 17 έως τις 19 Μαρτίου του 2004, όσο διήρκεσαν τα επεισόδια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία του ΟΗΕ, δολοφονήθηκαν εννέα Σέρβοι, κάηκαν ολοσχερώς 935 σπίτια, 10 σερβικά σχολεία, 35 ορθόδοξοι ναοί και μοναστήρια, ενώ καταστράφηκαν 18 μνημεία του σερβικού πολιτισμού.

Οι βιαιοπραγίες των Αλβανών ανάγκασαν 4.000 Σέρβους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ενώ από έξι πόλεις και εννέα χωριά διώχθηκαν όλοι οι Σέρβοι και επιβλήθηκε πλήρης εθνική κάθαρση.

Κατά τις συμπλοκές των Αλβανών εξτρεμιστών με δυνάμεις της KFOR και την αστυνομία σκοτώθηκαν 11 Αλβανοί και τραυματίστηκαν 811, ενώ συνελήφθησαν 270 άτομα εκ των οποίων, αργότερα, οι 143 καταδικάστηκαν σε ποινές φυλάκισης πολλών ετών.

Οι 20.000 στρατιώτες της διεθνούς δύναμης (KFOR) φάνηκαν ανέτοιμοι να αποτρέψουν την έξαρση της βίας και η τότε σερβική κυβέρνηση κατηγόρησε το ΝΑΤΟ ότι επέδειξε ανοχή και επέτρεψε την εθνική κάθαρση του κεντρικού Κοσόβου.

Παρά τις ενδείξεις για σκηνοθετημένη «εξέγερση» των Αλβανών, κανένας από τους οργανωτές των επεισοδίων δεν λογοδότησε ενώπιον της δικαιοσύνης.

Σε πόρισμα της γερμανικής υπηρεσίας πληροφοριών (BND), που δημοσιοποιήθηκε μετά τα επεισόδια, αναφέρεται ότι τη βία οργάνωσαν, πολλές ημέρες πριν από τον πνιγμό των παιδιών, πρώην διοικητές του Απελευθερωτικού Στρατού των Αλβανών (UCK).

Το πόρισμα αυτό βασίζεται σε τηλεφωνικές συνομιλίες που κατέγραψε η BND μεταξύ του υψηλόβαθμου στελέχους του UCK Σαμεντίν Τσεζαΐρι και άλλων πρώην ανταρτών. Ο Σαμεντίν Τσεζαΐρι, γνωστός και ως «Κομαντάντ Χότζα», πριν από τον πόλεμο στο Κόσοβο συμμετείχε σε εχθροπραξίες στην Τσετσενία και το Αφγανιστάν και το 2001 είχε οργανώσει τα ένοπλα επεισόδια στην ΠΓΔΜ.

Για «ενορχηστρωμένη και οργανωμένη εξέγερση» μίλησε και ο τότε γενικός γραμματέας το ΝΑΤΟ, Γιαπ ντε Χοπ Σέφερ, ενώ ο εκδότης της εφημερίδας του Κοσόβου «Koha Ditore», Βέιτον Σουρόι, μίλησε για «ύποπτη ανοχή» της κυβέρνησης του Κοσόβου.

Κατά την διάρκεια των επεισοδίων,  η δύναμη της KFOR  δεν έβαλε εναντίον των εξεγερμένων διαδηλωτών, δεδομένου ότι δεν υπήρχε ανάλογο νομικό πλαίσιο. Στο σημείο αυτό αναφύεται το ερώτημα πώς αυτή η τεράστια, για τα δεδομένα του Κοσόβου δύναμη (KFOR, UN, UNMIK, Governmental Organizations, NGOs, κ.λπ…) πιάστηκε κυριολεκτικά στον ύπνο και δεν προέβλεψε την εξέγερση των Αλβανο-Κοσοβάρων.

Η Χώρα μας πρέπει να έχει στραμμένη την προσοχή της στα συστατικά στοιχεία του «βαλκανικού πολυεθνικισμού» και να αναπτύξει εργαλεία ισχύος κι επιθετικής διπλωματίας για την τελέσφορη αντιμετώπισή του.

*στη φωτογραφία η Ιερά Μονή Ταξιαρχών μετά την καταστροφή του Μαρτίου 2004

 

Νίκος Αρβανίτης