Η κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου απειλεί τον Μπιν Σαλμάν

DAVID D. KIRKPATRICK / THE NEW YORK TIMES

Τη μία μέρα, ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν διέταξε να τεθούν υπό κράτηση τέσσερις συγγενείς του, σημαντικά μέλη της βασιλικής οικογένειας της Σαουδικής Αραβίας. Την επομένη, ενέπλεξε τη χώρα του σε πόλεμο τιμών με τη Ρωσία, κίνηση που κατακρήμνισε τις αγορές ενέργειας και τα χρηματιστήρια σε όλο τον κόσμο.

Επί ένα και πλέον χρόνο, ο 34χρονος πρίγκιπας διάδοχος της Σαουδικής Αραβίας κρατούσε χαμηλό προφίλ, ίσως λόγω των αντιδράσεων για την εμπλοκή του στη δολοφονία του αντιφρονούντος δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι. Τώρα επέστρεψε στην τυπική του συμπεριφορά. «Αυτός είναι ο χαρακτήρας του, παίρνει παράτολμες και παρορμητικές αποφάσεις», είπε ο γνώστης της περιοχής, Γκρεγκ Μπρου. «Η απόφαση αυτή ισοδυναμεί με αμοιβαία εξασφαλισμένη καταστροφή για κάθε πετρελαιοπαραγωγό χώρα, περιλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας, της Ρωσίας, ίσως και των ΗΠΑ», παρατήρησε.

Δύο από τους πρίγκιπες που τέθηκαν υπό κράτηση παλαιότερα θεωρούνταν πιθανοί αντίπαλοι του Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν στην κούρσα για την εξουσία. Οι συλλήψεις οδήγησαν τα άλλα μέλη της βασιλικής οικογένειας να εκτιμήσουν ότι ίσως ο πρίγκιπας διάδοχος παραμερίζει τους αντιπάλους του γιατί ετοιμάζεται να πάρει τα ηνία από τον 84χρονο πατέρα του.

Αναλυτές, πρώην διπλωμάτες και αξιωματούχοι με εμπειρία στη Σαουδική Αραβία λένε ότι ο πρίγκιπας Μοχάμεντ έχει συγκεντρώσει στα χέρια του τόση εξουσία, με τόσο αδίστακτο τρόπο, ώστε να μη φοβάται πλέον σχεδόν κανέναν.

Ομως, «η απειλή για τον 34χρονο πρίγκιπα δεν προέρχεται από τους αντιπάλους του στη βασιλική οικογένεια», εκτίμησε η ερευνήτρια του Ινστιτούτου Κρατών του Κόλπου, Κριστίν Σμιθ Ντίβαν. «Η απειλή προέρχεται από την κατάρρευση των τιμών του πετρελαίου, η οποία πλήττει τα φιλόδοξα οικονομικά του σχέδια». Οι πρίγκιπες που τώρα συνελήφθησαν είχαν ήδη τεθεί υπό στενή παρακολούθηση, κάτι που είχε ήδη περιορίσει τη δυνατότητά τους να συνωμοτήσουν εναντίον του.

Το 2018, οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η δολοφονία του δημοσιογράφου Τζαμάλ Κασόγκι έγινε κατά διαταγή του πρίγκιπα Μοχάμεντ, ενώ ο πενταετής πόλεμος στην Υεμένη, του οποίου ηγείται, έχει προξενήσει ανθρωπιστική καταστροφή. Παρ’ όλα αυτά, κάποιοι αναλυτές θεώρησαν σημάδι ωριμότητας το γεγονός ότι ο Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν προχώρησε σε πόλεμο με το Ιράν. Ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ τον αποκαλεί «φίλο», ενώ στην περυσινή σύνοδο του G20, στην Ιαπωνία, οι ηγέτες του ανέθεσαν να φιλοξενήσει την επόμενη σύνοδο, το φθινόπωρο, στο Ριάντ.

«Δεν έχει μάθει τίποτα, δεν έχει ωριμάσει καθόλου», υποστηρίζει ο πρώην αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Αντριου Μίλερ. «Εχει καταλήξει στο αντίθετο συμπέρασμα, ότι είναι υπεράνω του νόμου γιατί η Σαουδική Αραβία είναι τόσο σημαντική για τη Δύση, ώστε να γίνεται πάντα αποδεκτός».

Via Diplomacy