Turkish Stream…

Η ανακοίνωση του Ρώσου προέδρου Vladimir Putin τον Δεκέμβριο ότι η Gazprom ακυρώνει το έργο 50 δισ. δολ. για τον αγωγό South Stream που θα μετέφερε το ρωσικό φυσικό αέριο μέσω της Μαύρης Θάλασσας και της Βουλγαρίας στην «καρδιά» της Ε.Ε δημιούργησε νέα δεδομένα στον ενεργειακό πόλεμο που έχει ξεσπάσει στην Ευρώπη.

Ο Turkish Stream, ή Turk Stream, είναι ο αγωγός που θα αντικαταστήσει τον South Stream, και αντί να βγαίνει στην Βουλγαρία, που θα έβγαινε ο South Stream, θα βγαίνει στην Τουρκία, ώστε να αποφύγει την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, που επιβάλλει τον διαχωρισμό της παραγωγής, της μεταφοράς και της πώλησης του φυσικού αερίου. Την κατασκευή του θαλάσσιου τμήματος του αγωγού θα υλοποιήσει από μόνη της η Gazprom, ενώ στη δημιουργία του χερσαίου τμήματος του σχεδίου θα συμμετάσχει από πλευράς Τουρκίας η εταιρία Botas.

Turkish Stream MAP 1

Όσο κι αν αρκετοί εμπειρογνώμονες και αναλυτές έσπευσαν να εκτιμήσουν ότι ο αγωγός προς την Τουρκία και τα ελληνικά σύνορα, είναι εμπορικά λογικός λόγω της θέσης και των δυνατοτήτων της Τουρκίας υπάρχουν αρκετές επιφυλάξεις περί του αντιθέτου, οι οποίες συνίστανται στα εξής σημεία:

  1. 1 Η επιθυμία των «πελατών» να διατηρηθεί η ουκρανική διαδρομή και η αδυναμία τους για την κατασκευή νέων υποδομών μπορεί να τους ωθήσει στο να ψάξουν για εναλλακτικές πηγές όπως υγροποιημένο φυσικό αέριο από αλλού.
  2. Επίσης δεν αποκλείεται να επιμείνουν οι αγοραστές να κλείσουν την επίσημη παράδοση του προϊόντος στα ρωσο-ουκρανικά σύνορα, μεταθέτοντας την νομική ευθύνη της παράδοσης στο Κίεβο και την Ε.Ε. για την μεταφορά μέσω Ουκρανίας.
  3. Για να γίνονται παραδόσεις μόνο στα ελληνικά σύνορα, θα πρέπει να αναγνωριστούν οι κανόνες της Ε.Ε. και να εξισωθεί η Gazprom με όλους τους άλλους προμηθευτές της Ευρώπης, έστω κι αν παραμένει μακράν ο μεγαλύτερος προμηθευτής, κάτι που θα δημιοργήσει περισσότερες επιπλοκές
  4. Είναι σε θέση η σημερινή Ρωσική οικονομία να διαθέσει τα χρήματα που απαιτούνται για την κατασκευή του νέου αγωγού και να να αναλάβει την οικοδόμηση ακριβών υποδομών για να μεταφέρει 63 δις κυβικά μέτρα ετησίως στα ελληνοτουρκικά σύνορα, χωρίς την εγγύηση ότι το αέριο θα μεταφερθεί και σε άλλα κράτη της ΕΕ
  5. Μπορεί η Τουρκία να να απορροφήσει τα 63 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα που θα μεταφέρει παρά τους αρχικούς υπολογισμούς ότι τον ένα τρίτο από αυτή την ποσότητα θα καταναλώνεται από την Τουρκία και κυρίως από το ευρωπαϊκό τμήμα της Τουρκίας;
  6. Οι Ευρωπαίοι, ενδεχομένως, δεν θα θελήσουν να κάνουν συμφωνίες για αγορά φυσικού αερίου από αυτό τον αγωγό, γιατί αν κάνουν κάτι τέτοιο, δεν θα είναι βιώσιμος ένας αγωγός που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από την Κασπία Θάλασσα (Αζερμπαϊτζάν, Τουρκμενιστάν), από το Ιράν και από το Ιράκ, κάτι που θέλουν οι Ευρωπαίοι για να μειώσουν την εξάρτηση της Ευρώπης από το Ρωσικό φυσικό αέριο
  7. Η κυριότερη δυσκολία του Turkish Stream είναι η απουσία συμφωνιών για την τελική τιμή του αερίου αφού η τουρκική πλευρά αξιώνει σημαντική έκπτωση στο φυσικό αέριο της τάξης του 15% η οποία μπορεί να εκληφθεί ως αμοιβή, δεδομένης της απουσίας χωρών διέλευσης.
  8. Τι συμβαίνει με το ρωσικό εναλλακτικό σχέδιο να μεταφερθεί το εν λόγω αέριο στην ακτή της Μεσογείου, με την οικοδόμηση ενός εργοστάσιο υγροποιημένου φυσικού αερίου, και από εκεί να παραδίδεται «στον υπόλοιπο κόσμο»;
  9. Μήπως η Ρωσία , χρησιμοποιεί το σχέδιο το ρωσο-τουρκικού αγωγού για να δημιουργήσει αντιπερισπασμό στη σύγκρουση της με την Ευρώπη και τις ΗΠΑ για την Ουκρανία και τις επιβληθείσες κυρώσεις σε βάρος της;
  10. Ποια θα είναι η στάση της νέας ελληνικής (αριστερής) Κυβέρνησης στο σχεδιασμό της ενεργειακής ασφάλειας της Ευρώπης η οποία έχει επιλέξει την κατασκευή του TAP λαμβάνοντας υπόψη και τις επιδιώξεις της γείτονος;
Νίκος Αρβανίτης