Τί φέρνει ο Πούτιν στη Σερβία;

Η επίσκεψη του Προέδρου της Ρωσικής Ομοσπονδίας στη Σερβία στις 16 Οκτωβρίου, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, θα συνοδεύεται από συγκεκριμένες οικονομικές συμφωνίες που θα συμβάλλουν στην σταθεροποίηση της σερβικής οικονομίας.

Οι προσδοκίες της σερβικής πλευράς εντοπίζονται σε σειρά επιχειρηματικών συμφωνιών για εξαγωγές τροφίμων, λαχανικών, γαλακτομικών προϊόντων, τσιγάρων αλλά και αυτοκινήτων τύπου FIAT που παράγονται στο Κραγκούγιεβατς.

Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στον ενεργειακό τομέα όπου η Ρωσία έχει άμεσο ενδιαφέρον αλλά και στρατηγική θέση μέσω των εταιρειών που έχει εξαγοράσει και διευθύνει όπως τα κρατικά διυλιστήρια NIS, το εργοστάσιο πετροχημικών “Petrohemija” και ,βεβαίως, την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου “South Stream”.

Σερβικές πηγές ενημέρωσαν το Via Diplomacy ότι υπάρχει ήδη προσχέδιο συμφωνίας για πρόσθετη οικονομική βοήθεια της Ρωσίας μέσα από επενδυτικά σχέδια της τάξεως των 600 εκ. δολαρίων αλλά και το «άνοιγμα» μιας «γραμμής πίστωσης» που θα βοηθήσει τη Σερβία να ξεφύγει από την «θανάσιμη αγκαλιά» του διεθνούς τραπεζικού συστήματος και του ΔΝΤ . Αυτή η «οικονομική ένεση» είναι ίσως και το τελευταίο «φάρμακο» για την αντιμετώπιση της βαθιάς ύφεσης που θα απειλεί την Σερβική οικονομία.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν ότι υπάρχει και η συγκατάθεση χωρών της ΕΕ για την ανάπτυξη των οικονομικών σχέσεων Ρωσίας – Σερβίας , όπως λ.χ. στην περίπτωση της Φίατ όπου η Ιταλία δεν βλέπει με κακό μάτι την πώληση στη Ρωσία , κατ’αρχάς, 2.000 νέων μοντέλων της αυτοκινητοβιομηχανίας της που παράγονται στη Σερβία.

Η Ρωσία ανακοίνωσε την ετοιμότητά της να επενδύσει συμπληρωματικά στη σερβική οικονομία 5 δισεκατομμύρια ευρώ. Το αμοιβαία ενδιαφέρον βρίσκεται στους κλάδους της ενέργειας, της βιομηχανίας και στον κοινωνικό τομέα. Τα επόμενα χρόνια η Ρωσία και η Σερβία σκοπεύουν να υλοποιήσουν μερικά πολύ ενδιαφέροντα προγράμματα.

Σε πρώτη γραμμή βρίσκεται ο ενεργειακός κλάδος της Δημοκρατίας της Σερβίας, η ανακατασκευή του διυλιστηρίου του εργοστασίου του «Νόβι Σάντ». Εκεί θα οργανωθεί η παραγωγή λαδιών. Ανανεώνεται και το εργοστάσιο «Πάντσεβο» Θα εξοπλιστεί με νέα τεχνολογικά μέσα για τη βαθιά επεξεργασία υδρογονανθράκων. Ο όγκος των ρωσικών εισροών στην ανακατασκευή των εργοστασίων φτάνει το 1,5 εκατομμύριο ευρώ.

Ένα από τα θέματα που θα κυριαρχήσουν στις επαφές του Ρώσου Προέδρου με τη σερβική ηγεσία θα είναι και η λειτουργία του Κέντρου Αντιμετώπισης Φυσικών Καταστροφών στην πόλη Νίς.

Ως αποστολή του το Κέντρο αυτό έχει την επιχείρηση διάσωσης και παροχής βοήθειας σε περίπτωση θεομηνιών, εκτάκτων καιρικών φαινομένων ,πυρκαγιά κοκ.

«Όπως είδαμε στις πρόσφατες θεομηνίες που έπληξαν τη Σερβία τον περασμένο Μάϊο με αεροσκάφος τύπου IL 76 στον αερολιμένα της Νις προσγειώθηκε και μια ειδική μονάδα, που αριθμούσε 76 μέλη του ρωσικού διασωστικού συνεργείου και είχε και 20 δύτες με μεγάλη εμπειρία στην καταπολέμηση εκτάκτων καταστάσεων. Μέσα σε δέκα μόνο μέρες, στην επιχείρηση διάσωσης των πλημμυροπαθών του Ομπρένοβατς και του Σάμπατς, άνδρες αυτού του κέντρου κατάφεραν να μεταφέρουν από τα πλημμυρισμένες αυτές περιοχές το σύνολο του πληθυσμού σε κάποιον ασφαλέστερο τόπο», όπως μας είπε ο κ. Slobodan Glavičić διευθυντής του Κέντρου.

Η Σερβία δεν έχει ενταχθεί στους ευρωπαϊκούς οικονομικούς μηχανισμούς – τόσο εκείνων που ιδρύθηκαν για την αντιμετώπιση της κρίσης, όσο και στους καθαρά επενδυτικούς. Για το λόγο αυτό η Σερβία απλά δεν έχει από πού αλλού να δεχτεί επενδύσεις, εκτός από τη Ρωσία, με την οποία τη συνδέουν πολυετείς οικονομικές και πολιτικές σχέσεις.

Η συνεργασία των δύο χωρών έχει ενταθεί εμφανώς στις αρχές του 2008. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν για τη συμμετοχή της Σερβίας στην κατασκευή του ρωσικού αγωγού φυσικού αερίου «South Stream». Αυτό εξασφάλισε στο Βελιγράδι την εγγύηση των δικαιωμάτων διέλευσης. Η σερβική πετρελαϊκή εταιρίας NIS είχε την ευκαιρία για να την ανανέωση των υποδομών της. Μετά την ολοκλήρωση με τη θυγατρική εταιρεία της Gazprom, την Gazprom Neft’, η NIS έγινε ο δεύτερος σε μέγεθος εξαγωγέας πετρελαϊκών προϊόντων από τη Σερβία. Από τον Ιανουάριο μέχρι το Δεκέμβριο ο όγκος των πωλήσεων στο εξωτερικό αυξήθηκε κατά 63%, σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή περίοδο. Αυτό έφερε συμπληρωματικά έσοδα στον προϋπολογισμό της δημοκρατίας.

Σήμερα ο κύκλος των ενδιαφερόντων των ρώσων επενδυτών διευρύνθηκε, συμπεριλαμβάνει πλέον τη βιομηχανία, τον αθλητισμό, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση.

Οι σχέσεις μεταξύ της Ρωσίας και της Σερβίας, κατά τη γνώμη των ειδικών, εισέρχονται σε νέο επίπεδο. Η Σερβία γίνεται εταίρος – κλειδί στην υλοποίηση των ρωσικών σχεδίων για τη μεταφορά ενεργειακών πρώτων υλών. Η σερβική διακλάδωση του «South Stream» θα οδηγεί στη Κεντρική και Νότια Ευρώπη.

Σύντομα το Βελιγράδι θα έχει ακόμη μεγαλύτερο όφελος από την εταιρική του σχέση με τη Μόσχα η οποία επιπροσθέτως φαίνεται ότι δεν έχει πρόβλημα με την ενδεχόμενη ένταξη της Σερβίας στην ΕΕ αλλά θα θέσει «βέτο» για την ένταξή της στο ΝΑΤΟ.

Νίκος Αρβανίτης