COVID19: Πως η πανδημία εξοστράκισε τη Defender – Europe 20

Την ώρα που ο νέος κορονοϊός κάνει την επέλασή του σε ολόκληρο τον κόσμο, τόσο η Ευρώπη όσο και οι ΗΠΑ, μειώνουν δραματικά τον αριθμό των δυνάμεών τους που θα συμμετάσχουν στη στρατιωτική άσκηση του ΝΑΤΟ Defender-Europe 20, η οποία σημειώνεται πως είναι μία από τις μεγαλύτερες της συμμαχίας από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου.

Τον Απρίλιο και τον Μάιο, η άσκηση Defender-Europe 20 προοριζόταν να περιλαμβάνει 37.000 στρατιώτες από 18 χώρες, συμπεριλαμβανομένων 20.000 στρατιωτών από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Σχεδιάστηκε να πραγματοποιηθεί σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, με το μεγαλύτερο μέρος των ασκήσεων στη Γερμανία, την Πολωνία και τις χώρες της Βαλτικής.

Καθώς πια η Ευρώπη είναι πλέον το νέο «επίκεντρο της πανδημίας», ο Αμερικανός πρόεδρος, θέσπισε απαγόρευση ταξιδιού για ξένους επισκέπτες από τις 26 χώρες της ευρωπαϊκής ζώνης ταξιδίων Σένγκεν και στη συνέχεια από το Ηνωμένο Βασίλειο και την Ιρλανδία. Εν τω μεταξύ, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει κλείσει τη ζώνη Σένγκεν στον έξω κόσμο για 30 ημέρες.

Μετά από αυτούς τους νέους ταξιδιωτικούς περιορισμούς, η Ευρωπαϊκή Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ότι θα υποβαθμίσει τη συμμετοχή της στην Defender-Europe 20, παρότι έχει ήδη μεταφέρει 6.000 στρατιώτες και 12.000 οχήματα και μηχανήματα από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη για την άσκηση.

«Ως απάντηση στο σημερινό ξέσπασμα του ιού Covid-19 και την πρόσφατη καθοδήγηση του Υπουργού Άμυνας, τροποποιήσαμε την άσκηση Defender-Europe 20 σε μέγεθος και πεδίο εφαρμογής», αναφέρει σχετική δήλωση της Ευρωπαϊκής Διοίκησης των ΗΠΑ. «Από τις 13 Μαρτίου, όλες οι μετακινήσεις προσωπικού και εξοπλισμού από τις Ηνωμένες Πολιτείες στην Ευρώπη έπαψαν».

Μάλιστα στη σχετική αυτή ανακοίνωση αναφέρεται πως θα υπάρξει εξαίρεση στην ομάδα καταπολέμησης των τεθωρακισμένων ταξιαρχιών, ενώ όλες οι άλλες δυνάμεις των ΗΠΑ που αναπτύσσονται στην Ευρώπη για τον Defender-Europe 20 θα αποσυρθούν από την ήπειρο.

Σημειώνεται δε, πως προ ολίγων ημερών ο διοικητής των αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη, αντιστράτηγος Κρίστοφερ Καβόλι, βρέθηκε θετικός στον COVID 19, λίγες μέρες μετά τη συνάντηση προγραμματισμού για την Defender-Europe 20 στη Γερμανία, προτρέποντας τον κυβερνήτη του Αμερικανικού Στρατού στην Ευρώπη και αρκετά μέλη του προσωπικού του να απομονωθούν. Το περιστατικό μάλιστα αύξησε την πίεση στο ΝΑΤΟ είτε να ακυρώσει είτε να μειώσει την άσκηση.

Η απόφαση να περιοριστεί η Defender-Europe 20 έρχεται σε μια εποχή κατά την οποία το ΝΑΤΟ προσπαθεί να καλύψει τις αυξανόμενες εσωτερικές του εντάσεις. Από τότε που ανέλαβε καθήκοντα πριν από τρία χρόνια, ο Αμερικανός πρόεδρος, επέκρινε τα άλλα μέλη της συμμαχίας για το ότι δεν επένδυσαν αρκετά χρήματα για την άμυνα, ενώ τον περασμένο Δεκέμβριο, ο Ντόναλντ Τραμπ, προειδοποίησε πως οι ΗΠΑ θα επιβάλλουν εμπορικές κυρώσεις στα μέλη του ΝΑΤΟ που δεν αύξησαν τις στρατιωτικές τους δαπάνες.

Αξίζει πάντως να αναφερθεί πως ο Τραμπ είναι ο μόνος δυτικός ηγέτης που εξέφρασε απογοήτευση για το ΝΑΤΟ. 

Στο μεταξύ η Τουρκία που έχει το δεύτερο μεγαλύτερο στρατό στο ΝΑΤΟ φαίνεται πως αποξενώνεται από τη συμμαχία. Υπενθυμίζεται πως πέρυσι ήταν όταν εξέφρασε τη δυσαρέσκειά της στο ΝΑΤΟ κάτι που ήρθε όταν απέκτησε το σύστημα πυραύλων S-400 από τη Ρωσία και ξεκίνησε στρατιωτική επιχείρηση στη βορειοδυτική Συρία ενάντια στις κουρδικές δυνάμεις που υποστήριζε η Δύση. Η σχέση Τουρκίας με τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ έγινε ακόμη πιο έντονη τον περασμένο μήνα, όταν ο Πρόεδρος της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν άνοιξε τα σύνορα της χώρας για τους σύριους πρόσφυγες που κατευθύνονται προς την Ευρώπη.

Η Defender-Europe 20 εκτός από το να καταστήσει σαφή την ενότητα μεταξύ των πολλαπλασιαζόμενων τμημάτων της, επιτρέπει ουσιαστικά στις ΗΠΑ να δείξουν πως ασκούν μεγαλύτερη δύναμη στην Ευρώπη, στην περίπτωση επίθεσης σε κάποια χώρα – σύμμαχο του ΝΑΤΟ.

Το μεγαλύτερο μέρος της αποστολής προβλέπεται να πραγματοποιηθεί σε χώρες της ανατολικής πλευράς του ΝΑΤΟ, οι οποίες ανησυχούν όλο και περισσότερο για τις προθέσεις του Κρεμλίνου μετά τη ρωσική προσάρτηση της Κριμαίας το 2014.

Ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ Mark Esper παραδέχτηκε πως ο σκοπός της άσκησης ήταν «να δείξουμε στους Ρώσους ότι είμαστε δεσμευμένοι στην Ευρώπη, είμαστε αφοσιωμένοι στο ΝΑΤΟ και θα αποτρέψουμε την κακή συμπεριφορά».

«Εμείς στο στρατό έχουμε πάντα σχέδιο για τραγικά γεγονότα και συνεχίζουμε να προσαρμοζόμαστε όχι σε εβδομάδες, όχι σε μήνες, αλλά σε ημέρες και ώρες», δήλωσε ο διοικητής της Eucom, γενικός διοικητής της Πολεμικής Αεροπορίας Tod D. Wolters, σε πρόσφατη τηλεδιάσκεψη ενημέρωσης Τύπου στο Πεντάγωνο . «Καθώς καθόμαστε σήμερα, με βάση τη τροχιά του ιού που διαδίδεται σε ολόκληρη την Ευρώπη, είμαστε σε θέση να βασιστούμε στους επιτελείς του τομέα σε όλα τα συστατικά μέρη και σε όλους τους τομείς, ώστε να είμαστε σε θέση να διατηρήσουμε τη στάση ετοιμότητας που έχουμε.»

Ο Wolters δήλωσε ότι οι σχεδιαστές στην Eucom προετοιμάζονται για «χειρότερα σενάρια» όσον αφορά στην εξάπλωση του κορονοϊού. Ένα από αυτά όπως είπε χαρακτηριστικά ο Wolters, θα μπορούσε να σημαίνει να χρειαστεί να προσκληθούν αμερικανικές δυνάμεις έξω από την Eucom για να αναλάβουν την αποστολή εκεί. «Σε αυτό το σημείο, δεν προβλέψουμε ότι θα συμβεί, αλλά οι συνθήκες στο περιβάλλον θα μας το υπαγορεύσουν στο μέλλον.»

Προς το παρόν, ο Wolters δήλωσε ότι πιστεύει πως η Eucom θα μπορέσει να χειριστεί μόνη της την αποστολή της και θα συνεχίσει να συμμετέχει αποτελεσματικά στην υπεράσπιση της Ευρώπης, μαζί με τις χώρες-εταίρους.

Κατερίνα Καλεντερίδου